‘Dossier Indië’: een tot discussie uitnodigende tentoonstelling

De fototentoonstelling ‘Dossier Indië’ van het Wereldmuseum Rotterdam, samengesteld door medeconservator Thom Hoffman, heeft interessante uitgangspunten. Helaas bevestigt de tentoonstelling nog in te veel opzichten reeds lang bekende beelden van de voormalige kolonie en laat het zo kansen liggen om echt ‘anders’ naar koloniale fotografie te kijken en daarmee een ander beeld van de koloniale geschiedenis van Indonesië te creëren.

De verschillende gezichten van Indonesië: recensie ‘Ancestors & Rituals’ & ‘Power and other things. Indonesia & Art 1835 – now’

Op de valreep bezocht ik afgelopen week in BOZAR in Brussel twee bijzondere tentoonstellingen die Indonesië en haar geschiedenis en cultuur tot onderwerp hebben. Beide komen voort uit het Europalia Arts Festival dat elke twee jaar wordt gehouden en dit jaar Indonesië als gastland heeft. De twee tentoonstellingen roepen bij bezoekers twee diametraal tegenovergestelde beelden van Indonesië op. In de ene tentoonstelling loop je naar buiten met het idee van een land met een fascinerende en rijke, maar statische, overwegend tribale, cultuur en bij de ander overheerst het beeld van een modern land met een complexe geschiedenis die nog steeds actueel is in de kunst en cultuur.

Recensie tentoonstelling ‘Sporen van Smaragd’ – Spoorwegmuseum, Utrecht

Het Spoorwegmuseum in Utrecht, waar vooral ‘beleving’ en ‘ervaring’ hoog in het vaandel staan, creëert ook inhoudelijke tentoonstellingen, zoals ‘Sporen van Smaragd’, over 150 jaar in de voormalige kolonie Nederlands-Indië. Deze tentoonstelling (nog t/m 10 november 2017) is weliswaar slim ingericht en lijkt een kritische blik te ambiëren, maar wil teveel vertellen en blijft toch hangen in een te koloniaal en Neerlandocentrisch perspectief.

De negentiende-eeuwse wereld van de VOC: tentoonstelling ‘De wereld van de VOC’ in het Nationaal Archief in Den Haag (nog t/m 7 januari 2018)

Eind april bezocht ik de tentoonstelling ‘De wereld van de VOC’ in het Nationaal Archief (Den Haag). De tentoonstelling is nog te zien t/m 7 januari 2018. ‘De wereld van de VOC’ is wat mij betreft niet de wereld van de VOC; het is de Nederlandse negentiende-eeuwse interpretatie van de wereld van de VOC en daarmee, ondanks alle goedbedoelde pogingen, een heel traditionele tentoonstelling vanuit wit, Europees perspectief die bekoort in schoonheid en zeker jongere bezoekers zal fascineren door de multimediale ervaring, maar die niet tegemoet komt aan de hedendaagse gehoorde vraag naar meerstemmigheid en een kritische blik op het koloniale verleden.

Recensie tentoonstelling Rethinking HOME, Nieuw Dakota, Amsterdam

Dit keer geen tentoonstelling over Nederland en Indonesië waarin Raden Salehs en Doyers aan de wand hangen, maar één waarin werk van moderne Indonesische en Nederlandse kunstenaars centraal staat en die het debat over de relatie Nederland-Indonesië naar een ander, hoger, plan kan tillen. In Rethinking HOME onderzoeken Nederlandse en Indonesische kunstenaars als Tiong An, Ade Darmawan en Kevin van Braak wat ‘thuis’ eigenlijk betekent en dat levert zeer indringende kunstwerken op die veelal reflecteren op de verweven geschiedenis Indonesië-Nederland. Het is dit dialectische proces dat ten grondslag lag aan de kunstwerken en hun zeggingskracht die deze tentoonstelling bijzonder maakt.