Een koningspaar in een steegje: Willem-Alexander en Máxima in Yogyakarta

In een steegje in Yogyakarta trof ik een muurschildering van Willem-Alexander en Máxima aan. Wat deed dat daar? Het blijkt alles te maken te hebben met een bezoek van het vorstenpaar aan de wijk, ‘Kampoeng Cyber’, in 2020. Zou in Nederland, bij het bezoek van de Indonesische president, een vergelijkbare muurschildering voorstelbaar zijn?

Christina en haar moeder: één van de vele ‘gestolen’ Europees-Indonesische kinderen

Gedurende het Nederlands koloniale bewind zijn talloze kinderen uit Europees-Indonesische relaties, nadat hun Europese vaders waren overleden, meestal onder dwang, weggehaald bij hun Indonesische moeders om opgevoed te worden in weeshuizen of adoptiegezinnen.
Opmerkelijker zijn verhalen over vrouwen, zoals in het geval van Christina en haar moeder, die zich tegen dit koloniaal-kerkelijke machtsvertoon verzetten.

Revolusi! Ervaringen en emoties zonder historische context

De tentoonstelling ‘Revolusi!’ in het Rijksmuseum is een bijzondere en belangrijke tentoonstelling over de oorlog in Indonesië tussen 1945-1950. Het hanteert een veelvormig perspectief, stelt bijzondere objecten tentoon en is fraai vormgegeven. Het ontbreken van een degelijke historische context maakt het echter voor de gemiddelde bezoeker een tentoonstelling die gereduceerd wordt tot losse, geïsoleerde en verweesde beelden.

Alkmaar, de koloniën en slavernij

De afgelopen jaren verschijnt het één na het andere boek over het Nederlands slavernijverleden en de rol die steden hierin speelden. Daaruit blijkt dat niet alleen steden met een directe relatie met de Verenigde Oost-Indische Compagnie en de West-Indische Compagnie, daarin verwikkeld waren, maar dat ook dat kleinere steden, zoals Alkmaar, die geen zitting hadden in een VOC- of WIC-kamer, voordeel haalden uit het koloniale verleden en dus ook uit arbeid door tot slaafgemaakten.

‘Hoe men toch kelderen kan!’ Het lot van de laatste sultan van Banten en zijn bezittingen

Rond Kerstmis 1899 stierf de laatste door erfopvolging rechtmatige sultan van Banten in ballingschap in Surabaya. Zijn nageslacht werd enkele jaren later als bedelaars opgepakt door de koloniale politie. Dit en de koloniale omgang met de bezittingen van het sultanaat geven inzicht in het Nederlandse koloniale beleid waarin vorsten niet alleen ontdaan werden van hun politieke macht, maar ook van sociale legitimiteit, identiteit en waardigheid.

75 jaar Indonesische onafhankelijkheid: ‘tegenbeelden’ op de geschiedenis in Nederland

De onafhankelijkheid van Indonesië, in 2020 75 jaar geleden, is in Nederland lang vanuit Nederlands perspectief, vanuit Nederlandse bronnen en verhalen, met Nederlandse belangen en emoties, bekeken. Dat is begrijpelijk, maar levert een beperkt, versmald zicht op de geschiedenis op. Tekeningen en aquarellen gemaakt door Indonesiërs voorzien Nederland van ‘tegenbeelden’ op de dominante Nederlandse beelden van deze strijd.

Hoe een Javaanse dolk de worsteling van Nederland met zijn koloniaal verleden illustreert

Begin maart 2020 verschenen jubelende persberichten. De dolk, kris, van een beroemde Javaanse verzetsheld was in Leiden gevonden en teruggeven aan Indonesië. Hoewel de koppen en inhoud van de artikelen neutraal en weinig politiek leken te zijn, waren ze dat niet. De artikelen over de Javaanse kris, zijn decennialange ‘verdwijning’ en recente teruggave zijn illustratief voor de algehele moeizame, door politiek en nostalgie gedomineerde omgang van Nederland met zijn koloniaal verleden.